Мазмұнға өту

ақ

Уикисөздік жобасынан
(Ақ бетінен жөнелтілді)

Қазақша

[өңдеу]

Сын есім, Зат есім

[өңдеу]

түбірі: Ақ.

Анықтамасы:

  1. Қардың немесе бордың түсіндей түс (негізгі мағынасы).
  2. Рухани мағынада: таза, адал, жазықсыз, ақиқат
Сөзді зат есім мағынасында септеу үлгісі
Септік
Атау Ақ
Ілік Ақтың
Барыс Аққа
Табыс Ақты
Жатыс Ақта
Шығыс Ақтан
Көмектес Ақпен

Сын есім ретінде: Сапалық сын есім, негізгі түбір, туынды емес, дара.

Зат есім ретінде: Негізгі зат есім, дара, дерексіз, жансыз, атау септігінде, жекеше түрде.

Синонимдері:

  1. Түсіне қарай: аппақ, боз, ақшыл;
  2. Мағынасына қарай: адал, таза, пәк, жазықсыз, тура.

Түп төркіні:

  1. «Ақ» – көне түркілік негізгі түбір сөз. Көне түркі тілі сөздіктерінде («Дивани лұғат ат-түрк» т.б.) бұл сөз қазіргідей «түс» және «тазалық» мағынасында қолданылған. Махмұд Қашқари мұраларында «ақ» сөзі жарықпен, күнмен және әділдікпен байланыстырылады. Түркі халықтарының ежелгі дүниетанымында ақ түсі – қасиетті, киелі саналып, бақыттың, жоғары мәртебенің, адалдық пен тазалықтың белгісі болған. Ел басқарған хандарды ақ киізге салып көтеру, сүт тағамдарын «ақ» деп қастерлеу осы көне танымнан бастау алады.