ақ
Көрініс
(Ақ бетінен жөнелтілді)
Қазақша
[өңдеу]Сын есім, Зат есім
[өңдеу]түбірі: Ақ.
Анықтамасы:
- Қардың немесе бордың түсіндей түс (негізгі мағынасы).
- Рухани мағынада: таза, адал, жазықсыз, ақиқат
| Септік | |
|---|---|
| Атау | Ақ |
| Ілік | Ақтың |
| Барыс | Аққа |
| Табыс | Ақты |
| Жатыс | Ақта |
| Шығыс | Ақтан |
| Көмектес | Ақпен |
Сын есім ретінде: Сапалық сын есім, негізгі түбір, туынды емес, дара.
Зат есім ретінде: Негізгі зат есім, дара, дерексіз, жансыз, атау септігінде, жекеше түрде.
Синонимдері:
- Түсіне қарай: аппақ, боз, ақшыл;
- Мағынасына қарай: адал, таза, пәк, жазықсыз, тура.
Түп төркіні:
- «Ақ» – көне түркілік негізгі түбір сөз. Көне түркі тілі сөздіктерінде («Дивани лұғат ат-түрк» т.б.) бұл сөз қазіргідей «түс» және «тазалық» мағынасында қолданылған. Махмұд Қашқари мұраларында «ақ» сөзі жарықпен, күнмен және әділдікпен байланыстырылады. Түркі халықтарының ежелгі дүниетанымында ақ түсі – қасиетті, киелі саналып, бақыттың, жоғары мәртебенің, адалдық пен тазалықтың белгісі болған. Ел басқарған хандарды ақ киізге салып көтеру, сүт тағамдарын «ақ» деп қастерлеу осы көне танымнан бастау алады.