ала
Қазақша
[өңдеу]Сын есім
[өңдеу]түбірі: Ала.
Анықтамасы:
- әртүрлі түстердің араласып келуін, біртекті еместігін білдіретін, сондай-ақ ауыспалы мағынада ынтымақсыздық пен берекесіздікті танытатын сөз.
| Септіктер | |
|---|---|
| Атау | ала |
| Ілік | аланың |
| Барыс | алаға |
| Табыс | аланы |
| Жатыс | алада |
| Шығыс | аладан |
| Көмектес | аламен |
Синонимдері:
- Шұбар, теңбіл, жолақ, әрегідік, алауыз, ынтымақсыз.
Түп төркіні:
- "Ала" — өте көне, байырғы түркі сөзі. Оның түп төркіні ежелгі түркі тіліндегі "ал" (от, қызыл, алау, жарық) түбірінен бастау алады. Алғашында оттың, жалынның бірнеше түспен құбылып жануын, жарқырауын сипаттаған. Кейіннен бұл ұғым жалпыланып, "бірнеше түстің қосындысы, шұбар" деген мағынаға ауысқан. Көне түркі ескерткіштері мен Махмұд Қашқаридың сөздігінде де осы күнгі мағынасына өте жақын нұсқада қолданылған.