аз
Қазақша
[өңдеу]Үстеу, сан есім, сын есім
[өңдеу]түбірі: Аз
Анықтама:
- заттың, құбылыстың немесе іс-әрекеттің көлемі мен сан мөлшерінің жетімсіздігін, тапшылығын немесе шағындығын білдіретін семантикалық ұғым.
Ескерту: «Аз» сөзі заттанғанда (зат есім орнына жұмсалғанда) немесе тәуелденгеннен кейін барып септеледі.
| Септіктер | ||
|---|---|---|
| Атау | аз | аздар |
| Ілік | аздың | аздардың |
| Барыс | азға | аздарға |
| Табыс | азды | аздарды |
| Жатыс | азда | аздарда |
| Шығыс | аздан | аздардан |
| Көмектес | азбен | аздармен |
Синонимдері:
- азғантай, азғана, азын-аулақ, азырақ, шамалы, шағын, кем, аз-маз, там-тұм, санаулы.
Түп төркіні:
- «Аз» — түркі тілдеріне ортақ, өте көне төл сөз. Көне түркі (орхон-енисей, шағатай) ескерткіштерінде де дәл осы «аз» тұлғасында кездесіп, «мөлшері кіші, кем, жеткіліксіз» деген мағынаны білдірген.